print paginaToen was ik binnen een bepaalde niche wereldberoemd

Yuri Landman (1973) is misschien wel Nederlands bekendste gitaarbouwer. Nou ja, gitaarbouwer – niet elk instrument dat hij bouwt is officieel een gitaar. Na jarenlang geknutsel bedacht de toenmalige stripboekenverkoper dat er misschien wel bandjes zouden zijn die interesse hadden in zijn bouwsels. Vandaag de dag reist hij langs internationale festivals en universiteiten voor lezingen en workshops. Ook bij het pop- en rockfestival Sonic Connections gaat hij aan de slag.
Door Jorick Buwalda

Op Landmans zolder annex werkplaats in Veenendaal ligt al een flinke stapel hout klaar voor de workshop in de Brakke Grond. Maar verwacht geen duur mahoniehout, de verpakking van de lokale bouwmarkt zit er nog omheen. ‘Gewoon goedkoop hè?’, lacht hij. De deelnemers staat een primeur te wachten. Landman zal met zijn nieuwe ‘bouwpakket’ op de proppen komen: de White Eagle, een stoere gitaar die qua vorm doet denken aan een adelaar.

Landman: 'Het goede aan dit instrument is dat je er gewoon gitaar op kunt spelen, maar dat je er ook mee kan experimenteren dankzij het extra gitaarveld achter de brug dat een bepaalde klank oplevert.’ Dit in tegenstelling tot zijn andere, soms bevreemdende instrumenten, waaronder zijn beroemde gitaarachtige maar als een piano klinkende Moodswinger, die officieel te boek staat als een citer (‘een plank met snaren’). Of zijn drumgitaren, zijn twintig meter lange snaar die klinkt als een trambaan of een van zijn vele andere gitaren die steevast zijn voorzien van extra ‘ledematen’ die elk voor een ander effect zorgen.

Landman speelde altijd in Amsterdamse bands, waarvan het avant-gardeproject Zoppo, de band die hij in 1997 mede oprichtte en in 2001 verliet, de bekendste is. Geïnspireerd door de experimentele rockgroep Sonic Youth uit New York, waarvan de leden hun gitaren mishandelden om er bepaalde tonen uit te krijgen, begon Landman ook schroevendraaiers tussen zijn snaren te steken. ‘Ik was fan van Sonic Youth en wist dat zij met dergelijke destructietechnieken werkten. Die “herrie” heeft een keerzijde waar ik ontzettend van houd: je creëert namelijk ook heel unieke, subtiele klanken.

Zijn carrière als gitaarbouwer komt voort uit het geëxperimenteer met deze ‘geprepareerde’ gitaren. ‘Die schroevendraaiers vielen steeds en de fretjes zaten me in de weg. Daarbij wilde ik twaalf snaren hebben, zodat ik elke noot binnen één octaaf kon spelen.’ Landman – zijn vader was leraar handenarbeid en zelf heeft hij een laboratoriumachtergrond – ging zelf wat in elkaar zetten. Omdat zijn omgeving enthousiast was over zijn geknutsel besloot hij de boer op te gaan met zijn instrumenten. Hij vroeg de band Liars per e-mail of hij iets voor hen kon maken. Liars hapte. Toen was het ook makkelijk om zijn oude helden van Sonic Youth, bevriend met Liars, te benaderen. En met die naam op zijn cv wilde zelfs de zeer invloedrijke Amerikaanse muzieksite Pitchfork Landman interviewen. ‘Toen was ik binnen een bepaalde niche wereldberoemd!’

Inmiddels is zijn klantenbestand gegroeid met namen als The Veils, The Dodos en Blood Red Shoes en geeft Landman lezingen over zijn werk en workshops met doe-het-zelf-pakketjes van zijn gitaren. ‘Bij de workshop gaan we de eerste dag de gitaar in elkaar zetten en op de tweede dag doen we met de hele groep een performance. Nee, je hoeft in principe geen gitaar te kunnen spelen, maar het is handig als je ooit in je leven een keer met snaren hebt gewerkt. En een beetje gevoel voor maat is ook welkom.’

De workshop gitaar bouwen met Yuri Landman tijdens Sonic Connections is op vrijdag 22.04.11 en wordt op zaterdag 23.04.11 afgesloten met een concert. Inschrijven via lisa.wiegel@brakkegrond.nl. Voor meer info over Yuri Landman zie: www.hypercustom.com.

Yorick Buwalda is redacteur van OOR.